Λα Κουκαράτσα

 

            Κασετόφωνο αγόρασε ο πατέρας μου όταν ήμουν περίπου εννέα ετών. Την ίδια εποχή περίπου αγόρασε και νέο αυτοκίνητο, που είχε και ραδιοκασετόφωνο (ενώ στο παλιό μας αυτοκίνητο υπήρχε μόνον ράδιο). Μία από τις πρώτες κασέτες που αποκτήσαμε [ή, ίσως, μας δόθηκε ως “demo”] περιείχε το τραγούδι «La Cucaracha». Ο ρυθμός του τραγουδιού άρεσε τόσο στον πατέρα, όσο και στην μητέρα μου, αλλά και σ’ εμάς, οπότε ήταν από τα πιο τακτικά μας ακούσματα.

            Το τραγούδι μπορείτε να το ακούσετε σε αυθεντικό μεξικάνικο ήχο από τους The Mariachis εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=SHYUkAthMN0 είτε, σε αγγλική παραλλαγή – διασκευή [που δεν έχει καμιά σχέση με το πρωτότυπο] από την μπάντα Petre Geambasu, εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=sDLjG9uW1-s&list=RDsDLjG9uW1-s&start_radio=1

            Ούτε η [γαλλομαθής] μητέρα μου, ούτε ο [γερμανομαθής] πατέρας μου καταλάβαιναν τα λόγια του τραγουδιού. Διότι τότε προφανώς και δεν θα ήθελαν να το ακούν ή/και να το ακούμε. Η μάνα δεν θα ενθουσιαζόταν δα με τη σκέψη ότι «κουκαράτσα» σημαίνει «κατσαρίδα», κι ας υπάρχει, πολύ μεταγενέστερα, παιδική παραλλαγή με τον τίτλο «Το μικρό κατσαριδάκι» από τα «Ζουζούνια» [βλ. εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=ySEAjPhbs6E]. Πολύ περισσότερο ο πατέρας μου θα αντιδρούσε μαθαίνοντας τί σημασία είχαν τα λόγια του ρεφραίν:

            «Η κατσαρίδα, η κατσαρίδα

            πια δεν μπορεί να περπατάει

γιατί δεν έχει, γιατί της λείπει

μαριχουάνα να φουμάρει».

            Εκτός κι αν τυχόν η παραλλαγή που εμείς ακούγαμε ήταν η πιο «light» εκδοχή:

«Η κατσαρίδα, η κατσαρίδα,

πια δεν μπορεί να περπατάει,

γιατί δεν έχει, γιατί της λείπουν

τα δύο πίσω της ποδαράκια»

            Διότι, όπως διαβάζω, στο πέρασμα του χρόνου το συγκεκριμένο τραγούδι έχει εμφανιστεί σε πολλές διαφορετικές εκδοχές – παραλλαγές. Αν και συχνά θεωρείται ένα απλό τραγουδάκι, ευχάριστο στο άκουσμα, αν όχι και αστείο, στο Μεξικό απέκτησε, ιστορικά, μεγάλη σημασία, αφού οι στίχοι άλλαζαν για να σατιρίσουν πολιτικά πρόσωπα της εποχής. Ούτε λίγο ούτε πολύ η «Κουκαράτσα» έγινε ο ύμνος της μεξικανικής επανάστασης του 1913-1914 κατά του δικτάτορα Βικτοριάνο Ουέρτα, υπό την ηγεσία των Πάντσο Βίγια, Εμιλιάνο Ζαπάτα, Βενουστιάνο Καράνσα, Άλβαρο Ομπρεγόν κ.ά. Ο Ουέρτα, που τον βάφτισαν «κατσαρίδα», φημολογείτο ότι ήταν αλκοολικός και χρήστης μαριχουάνας, εξ ού και οι συγκεκριμένοι στίχοι.

 

 

            Πώς και γιατί καταπιάστηκα σήμερα με την «Κουκαράτσα» και θυμήθηκα τα παλιά; Αφορμή στάθηκε ένα άρθρο που βρήκα στο τεύχος 591 της 7-8-1965 του περιοδικού «Ταχυδρόμος», με τίτλο «Λα Κουκαράτσα. Η επανάσταση του Μεξικού», όπου παρατίθενται τα λόγια του τραγουδιού. Τα οποία, βεβαίως, διαφέρουν απ’ αυτά που τραγούδησε η μεγάλη Μίλβα στην δική της εκτέλεση του τραγουδιού, την οποία επίσης θα σας πρότεινα να ακούσετε, εδώ.